Leeftijd vasten

Wat is nu eigenlijk de leeftijd waarop men kan starten met het vasten?

Deze vraag heeft uiteraard antwoorden vanuit een fiqh perspectief. Maar zoals vele van deze kwesties is er ook gezond verstand nodig in zulke zaken en is er meer dan alleen een tekst. Wat we alvast met zekerheid kunnen zeggen is dat een kind verantwoordelijk wordt voor zijn daden vanaf het moment dat men de puberteit bereikt.  Volgens het islamitisch recht spreekt men dan voor meisjes, wanneer de eerste maandstonden er zijn en voor jongens wanneer de eerste zaadlozing heeft plaats gevonden. 

Enkele bedenkingen:

Ten eerste is de vaststelling bij het meisje iets dat niet kan weggestoken worden terwijl dit bij jongens niet altijd het geval is uiteraard … Zo zou er al een vaak gênante vraagstelling moeten gebeuren bij de ouders richting hun zoon. Feit is echter dat dit zaken zijn waar iedere moslim ouder echter al over gesproken zou moeten hebben met hun kinderen. De waarheid leert ons dat seksuele voorlichting en praten over ons lichaam door velen in deze tijd nog altijd aanzien wordt als een taboe wat een groot mankement is in onze moslimgemeenschap. 

Ten tweede is er het feit dat de wetenschap heeft vastgesteld dat puberteit steeds vroeger aanvangt. Bij meisjes spreekt men over plusminus 10 jaar en bij jongens over plusminus 11 jaar. De vraag is dus, is het omdat er lichamelijke veranderingen zijn dat de rest van het lichaam en geest ook klaar is om een hele maand te vasten, zeker in tijden waarbij het heel lange dagen zijn. 

Niet verantwoordelijk voor zijn/haar daden:

De profeet ṣallallāhu 'alayhi wa sallam (peace and blessings of Allāh be upon him) zei: De pen is opgeheven voor drie: 1) Een kind tot het de puberteit bereikt 2) Een gek tot hij terug bij zijn zinnen komt 3) Degene die slaapt tot hij wakker wordt [note]Aboe Dawoed 4403 en Ibn Maajah 2041[/note] 

Dit is ons bewijs dat deze drie categorieën van mensen niet verantwoordelijk kunnen gesteld worden voor hun daden. Het komt er dus op neer dat zij niet in de categorie van ‘fard’ vallen. We weten allen dat het hier gaat om een verplichte daad van aanbidding als het over ‘fard’ gaat. Dit betekent dat men beloning krijgt als men het doet en bestraffing als men het niet doet. Het leert ons dus dat Allah zachtaardig is en genadevol en dat is wat de hele Koran en sunnah ons duidelijk maken, keer op keer. Moeten we dan als ouders plots hardvochtig worden als het kind de puberteit bereikt? Neen, het leert ons dat we het best onze kinderen informeren over het vasten vanaf jonge leeftijd, dat we het vooral hebben over de beloning en genade van Allah zodat zij zelf gestimuleerd zullen worden om deel te nemen aan het vasten. Dit betekent ook dat we met hen best op tijd gaan praten over de puberteit en wat de gevolgen ervan zijn. 

Een richtlijn:

Hoe dienen we het dan echter in praktijk aan te pakken? Zonet zeiden we al dat je het best je kinderen geleidelijk aan vanaf jongere leeftijd laat kennis maken met het vasten. Een interessante methode is het opbouwen, vergelijk het met degene die wilt leren zwemmen. Wat gaat men eerst doen? Je laten gewennen aan het water, je eens kennis laten maken met dit water, zonder dat men de leerling meteen in het bad van 2,40 meter diepte gooit … 

Imam Awzaa’i een wijze geleerde in fiqh uit vervlogen tijden had destijds al een interessante visie hierop. Hij adviseerde het kind 3 dagen te laten vasten en als deze 3 dagen probleemloos waren verlopen is het kind in principe klaar om verder te vasten. Indien er teveel problemen waren met het vasten dan kon men het vasten beter stoppen en vanaf dan bijsturen. 

In onze tijd zou dit kunnen betekenen, als het geen school is, in het weekend, op vakantiedagen. Andere opties zijn, geleidelijk opbouwen. Een halve dag, enkele uren, of dergelijke. Zoals iedere daad is de intentie het belangrijkste. Indien je kind zich klaar voelt om mee te vasten, Alhamdulillah, dit is een teken dat het intentie heeft gemaakt om te vasten en zal het kind er ook voor beloond worden. Wat weinigen weten is dat vele van de vroegere salaaf hun kinderen lieten vasten met hen maar als ze merkten dat ze het echt moeilijk hadden dat ze dan hun kinderen iets lieten eten of drinken. Dit is volledig in de geest van Islam waar barmhartigheid voorop staat en geen hardvochtigheid! 

We kunnen dus besluiten dat we in deze zaak vooral ons gezond verstand moeten gebruiken en ons niet blind moeten laten leiden door de letter. Laten we zeggen dat het hele proces op een natuurlijke manier moet gebeuren en niet onder dwang … 

 

Moge Allah het alle ouders en kinderen vergemakkelijken en ons verrijken met kennis gekoppeld aan wijsheid. 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *