Ik mis het Fadjr gebed steeds, wat nu?

In de Naam van Allah, De Meest Barmhartige, De Meest Genadevolle

Er is tot ons een vraag gekomen over het missen van het fadjr gebed. Eerst en vooral wil ik wijzen op het feit dat dit een zeer moedige vraag is. Spijtig genoeg zijn er immers vele moslims er steeds als de kippen bij om hun broeders of zusters te beoordelen en zelfs veroordelen en dit zelfs in de maand Ramadan. Het is niet aan ons om te oordelen over anderen. Slechts kunnen wij advies geven indien erom gevraagd wordt, dus dringen we ook niet ongevraagd ons advies op, dit is niet wijs en zal eerder voor meer fitnah zorgen. Wat ik zonet schreef werd spijtig genoeg ook bevestigd daar er meteen enkele felle reacties kwamen op dit issue. Laten we nu even het onderwerp bekijken en een passend antwoord geven op de vraag, “Wat als ik steeds fadjr mis (wegens moeilijkheden)?”

INTRODUCTIE

Allereerst wil ik u complimenteren met uw bezorgdheid over uw verplichte gebeden. Zolang dat er is ben je nog steeds op de goede weg. Het belangrijkste van een probleem is het eerst erkennen en weten voordat men eraan kan gaan werken. Bovendien weet Allah wat in jou hart is. Het fadjr-gebed (voor zonsopgang) is een tijd waarin veel mensen achteloos zijn en slapen. Het feit dat je hart wakker wil worden, maar je lichaam blijft slapen, en daardoor voel je je later op de ochtend spijt, is een geschenk van Allah. Allah houdt u verbonden met Hem door

uw verlangen om Hem te aanbidden en uw spijt en zorgen te geven als het niet lukt. Er is één ding dat Hij jou hiermee duidelijk wilt maken, zonder inspanning en verlangen van uw kant zal het niet lukken. Uiteindelijk is elke stap die we naar Hem kunnen nemen eigenlijk alleen vanwege Zijn wil, Zijn toestemming. Dat betekent dat wie streeft om iets te bereiken dit ook zal bereiken aangezien Allah beloont naar intentie en inspanningen.

Betekent dit dan dat het probleem zomaar gaat opgelost geraken? Uiteraard niet, maar als je er echt iets aan wilt doen moet ieder zijn eigen situatie bekijken en zoeken naar een gepaste oplossing. Een winst zou bijvoorbeeld al zijn dat men er in slaagt om een dag uit te zoeken waarin je denkt dat dit de beste dag gaat zijn om het te proberen. Zo kan men beginnen met de methode van opbouw. Eerst probeer je één dag per week, indien je hier in slaagt probeer je een tweede dag erbij te doen en zo verder. Het onwaarschijnlijke gaat zijn dat eens je erin slaagt om het één keer te doen dat je drang automatisch vergroten zal om meer te willen. Je zal een gevoel van fierheid over je krijgen, wat terecht is en deze positieve vibes zullen zorgen voor meer hoop en wilskracht insjaa Allah.

 

TIPS:

Om ervoor te zorgen dat iemand wakker wordt om fadjr te bidden, zijn er drie soorten dingen die men kan doen: 1) fysiek, 2) mentaal en 3) spiritueel. Om de moeite te nemen om voor fadjr op te staan, moeten we allereerst de grote status begrijpen die deze gebedstijd inneemt, zowel als een tijd van de dag, als onder de vijf verplichte gebeden.



BELANG FADJR GEBED

 

(17:78) Onderhoud het gebed zodra de zon afwijkt (van haar hoogste stand) tot aan de donkerte van de nacht en (reciteer) de Koran tot de dageraad (ochtendgebed). Voorwaar, (van het reciteren van) de Koran bij de dageraad wordt getuigd. (door de engelen)

 

De profeet Muhammad ﷺ zei:  “Degene die het Gebed verricht vóór het opgaan van de zon [Fadjr] en voor zijn ondergang [‘Asr], zal de Hel niet binnengaan.” De geleerden zeggen over het vermelden van Fadjr en ‘Asr dat dit is omdat het net deze 2 gebeden zijn die het gemakkelijkst kunnen gemist worden. De eerste vanwege de slaap en de tweede vanwege de drukte van het wereldse. Let ook op de beloning die vermeld wordt! Deze is niet mis natuurlijk! Uiteraard zijn er ook ahadieth te vinden die spreken over zware bestraffing bij het missen van het Fadjr gebed. Weet wel dat dit gaat over mensen die bewust Fadjr missen en geen enkele moeite ervoor doen en er ook geen spijt van ondervinden.

PRAKTISCHE TIPS

Er zijn veel verschillende technieken om te proberen wakker te worden voor Fadjr. Ze variëren van persoon tot persoon, afhankelijk van wat iemand verhindert om wakker te worden.



FYSIEKE:

Er zijn verschillende fysieke voorbereidingen: 1) vroeg slapen, 2) meerdere alarmen instellen buiten je directe bereik, 3) het beddengoed vereenvoudigen, 4) voldoende water drinken zodat men naar de wasruimte wordt gedwongen, of 5) een familielid of vriend maakt je wakker als ze opstaan. Dit zijn enkele van de belangrijkste suggesties, waarvan vroeg slapen misschien de meest gebruikelijke en beste remedie is.

MENTALE:

Dan zijn er mentale voorbereidingen: 1) voor het naar bed gaan, jezelf beoordelen, wassen en bidden, 2) de geest met vastbeslotenheid voor het slapengaan vertellen dat er een belangrijke afspraak is, Fadjr. Je moet immers aanwezig zijn bij Allah! Of 3) de geest vooraf waarschuwen dat het lichaam inderdaad in de verleiding komt zijn ogen opnieuw te sluiten (“nog een paar minuten”) wanneer de wekker afgaat en eis van je geest om niet toe te geven.

 

SPIRITUELE:

Ten slotte zijn er de spirituele voorbereidingen: 1) het hart vullen met het belang en de liefde voor het bidden van Fadjr en de angst om het te missen, 2) Allah de Allerhoogste smeken voor het slapengaan om de volgende ochtend wakker te worden, 3) een gevoel van diepgewortelde spijt en verdriet als je het mist en het onmiddellijk inhalen, en 4) andere grote zonden in je leven proberen te vermijden en berouw tonen om zo goddelijke hulp te te krijgen [tawfieq].Als iemand Fadjr echter per ongeluk mist, terwijl ze zich spijt voelen, mogen ze nooit de wanhoop en hopeloosheid voelen, zodat ze zich moedeloos gaan voelen en niet meer gaan proberen te ontwaken, omdat het een teken is dat ze op zichzelf vertrouwden, en niet op Allah!

 

DE REALITEIT VAN FADJR:

Hoe je het ook draait of keert, het is en blijft een complexe situatie die voor ieder verschillend kan zijn. Maar de realiteit is wel dat er nu éénmaal 5 gebeden verplicht zijn gemaakt. Is dit in realiteit haalbaar? Voor velen gemakkelijk, voor velen redelijk gemakkelijk, voor velen wat moeilijker en zeker voor velen lijkt het bijna onmogelijk. Laat je niets wijsmaken, het is omdat er zo een taboe op rust dat men het niet weet. Maar ik kan bevestigen dat vele deze struggle hebben. Vergeet niet dat in de gekende overlevering waarin de profeet ﷺ de gebeden zoals we die nu kennen als bevel meekrijgt van Allah, dat hij langs de verschillende hemelen passeerde  en telkens toen hij Moesaa (as) passeerde zei deze aan de profeet Muhammad ﷺ om telkens terug te keren naar Allah om minder gebeden te vragen voor zijn ummah! Moesa (as) deed dit niet zomaar, hij was als het ware een expert door zijn ervaring met zijn volk. Hij wist hoe moeilijk het was om verplichtingen op te leggen aan een volk. Zo leert deze overlevering ons dat Allah onze ummah eerst 50 gebeden per dag had opgelegd. Het is Moesaa (as) die zei dat dit nooit zou lukken en dat de profeet om minder gebeden moest gaan vragen. Dat deed hij en zo verminderde Allah de gebeden, maar Moesaa (as) zei verschillende keren om terug te gaan om vermindering te vragen. De profeet Muhammad ﷺ deed dit verschillende keren tot Allah 5 gebeden als verplicht had gemaakt. Toen Moesaa (as) dit hoorde zei hij opnieuw dat dit nog teveel is en om weer terug te keren naar Allah voor nog vermindering te krijgen. Daarop antwoordde Muhammad ﷺ: “Dit kan ik niet doen, ik voel me zo verlegen voor Allah …”

Weinig mensen vinden het moeilijk om wakker te worden als er een vliegtuig is om de volgende ochtend op reis te vertrekken of voor een lucratief sollicitatiegesprek. Dit komt omdat we zo verlangen om die reis te maken of om die baan te krijgen, dus onze ogen openen zich met kracht wanneer het alarm afgaat. Sommige mensen kunnen zelfs vóór het alarm ontwaken vanwege hun anticipatie. De enige reden dat dit niet zo vaak voor Fadjr gebeurt, is omdat we niet hetzelfde belang hechten aan het Hiernamaals dan als we gehecht zijn aan onze wereldse levens. Alles draait immers om verlangen en een wil. Neem me niets kwalijk, dit is algemeen gesproken en niet individueel en dit is een wereldwijd probleem voor vele moslims. Ons ontzag en het gevoel van plicht tegenover Allah kan zwakker zijn dan ons verlangen naar de kortstondige dingen om ons heen. Degenen die gehecht zijn aan Allah, zien Fadjr mogelijk als belangrijker dan de rest van de zaken van de dag bij elkaar, en dus vinden ze het gemakkelijker om op te staan om hun Heer te aanbidden. Ik zei mogelijk, omdat er velen zijn die het waarschijnlijk wel bidden maar niet bewust met deze intentie.

 

ULTIEME TIP:

Wat als ik nu al deze moeite doe en het lukt me nog steeds niet? Kan het gewoon niet zijn dat er nu eenmaal mensen bestaan die het niet gegeven is? Die hun vliegtuig bewust later op de dag nemen, die bewust een baan kiezen waarbij ze niet te vroeg moeten beginnen? Wie zijn wij om dat te ontkennen? Wat doen we daar nu mee?

Ten eerste moeten deze blijven proberen naar hun eigen vermogen en hun eigen situatie te hebben geanalyseerd. Indien je dan nog merkt dat het moeilijk blijft volgen nu nog een paar ultieme tips of raadgevingen. 1) fixeer je niet teveel op de tijd die deze gebedskalenders aangeven. Ten eerste zijn er die gewoon foute uren doorgeven, vooral in de zomer. Weet dat ieder gebed een bepaalde marge heeft aan tijd om te bidden. Fadjr dient gebeden te worden voor de zon is opgekomen. Dus is er een groot verschil tussen bijvoorbeeld 04.20 u. bidden en 05.55 u. bidden! Indien je Fadjr start voor de zon is opgekomen zit je nog steeds binnen de geaccepteerde tijd. 2) Er zijn mensen die gemakkelijk vroeg wakker worden zonder dat er iets religieus mee gemoeid is. Zeker in landen waar het warmer is van klimaat zit het in de genen en de gewoontes om vroeg te ontwaken, vroeg beginnen te werken om dan vroeger te kunnen stoppen omdat het op de middag en de vroege namiddag simpelweg te warm is om te werken. Mensen uit het westen hebben dit minder, zeker de jongere generaties. Uiteraard is dit nog altijd geen geldig uitvlucht maar wel een realiteit waarmee Allah ook rekening zal houden. Hij kent ons beter dan wij onszelf kennen. In dit geval als het blijft mislukken dan is er de gouden regel om zodra je dan toch wakker bent, ga je meteen naar de badkamer, je doet je wassing en het allereerste wat je doet is je Fadjr gebed inhalen. Laat je niet afleiden door mensen die negatieve dawah verspreiden alsof dit verloren moeite zou zijn! 3) Een geweldig voorbeeld vinden we in de volgende overlevering waarin een vrouw naar de profeet Muhammad ﷺ kwam om haar beklag te doen over haar man. Ze waren nog niet lang gehuwd maar blijkbaar had zij het huwelijksleven met haar man anders voorgesteld. Zo vertelde ze hem een aantal zaken zoals een paar huistaken die hij nooit deed. En daarna eindigde ze met te zeggen: “en bovendien bidt hij nooit fajr, hij is gewoon te lui.” Hierop ging de profeet ﷺ naar deze man, nam hem apart om hem te vragen naar deze zaken. De man gaf zijn fouten toe over die huiselijke taken en zei zich te zullen beteren. Toen interpelleerde de profeet ﷺ hem over het missen van het fadjr gebed waarop de man zei: “Ik ben afkomstig van een volk dat niet leeft bij de ochtend! Mijn volk ontwaakt pas nadat de zon is opgekomen! Dit is nu eenmaal zoals wij zijn.”

Kon de profeet Muhammad ﷺ nu niet gezegd hebben dat deze gewoonte zijn probleem niet is? Dat Islam is wat het is? Kon hij niet gezegd hebben om zijn gewoonte dan maar te veranderen? Kon hij niet gezegd hebben dat hij slecht bezig was en dat het haraam is wat hij deed? Kon hij niet gezegd hebben dat hij wel anders zou denken als het te laat is, als hij in het vuur zal komen omwille van dit? Kon hij niet gezegd hebben dat dit leidt naar kufr?

Niets van dit alles! De profeet Muhammad ﷺ zei … : “ok, als je wakker wordt, bidt dan … “ Dit was Muhammad ﷺ ! Een barmhartigheid voor de mensheid, een Genade voor de wereld! Dit is de ware spirit van deze dien! Om deze zaken aan te halen is echter moed nodig, vele geleerden hebben angst om als liberale moslim of iets in die trent versleten te worden. Daarom zei ik ook in het begin reeds dat verbieden het gemakkelijkste is wat men kan doen, niemand zal hen er immers over aanspreken en zeggen dat dit normaal is, er zijn nu eenmaal 5 verplichte gebeden en geen 4! Maar dat het allemaal weer niet zo zwart-wit is bewijst vooral deze prachtige overlevering en dan zie je hoe de profeet ﷺ zulke moeilijke zaken met wijsheid behandelde maar vooral met barmhartigheid en genade! Zo zie je dat er geleerden zijn die zelfs bij deze hadith uitvluchten beginnen te zoeken maar de hadith is vrij duidelijk en zegt heel specifiek dat het niet om een individueel geval gaat maar verwijst naar dat volledige volk! Bovendien heb je geen fatwah meer nodig van welke geleerde dan ook, de profeet ﷺ geeft hier immers zelf de fatwah! Mijn ultieme advies vanuit de ware spirit van Islam is dan ook aan iedereen, wat je ook bidt, Alhamdulillah, het is beter dan niets! Weet je hoeveel moslims ik alleen al ken die gewoon niet bidden? Geloof me, er zijn er meer dan je zou denken. Een drukke dag, nogmaals, geen geldig excuus, maar het is de realiteit voor velen, je hebt geen enkel gebed gedaan? Wel, bidt ze gewoon de eerste rustige moment dat je thuis hebt, maar doe het gewoon, doe wat je kan! Islam is hoop, draait om hoop, optimisme en goed advies en inspanningen naar eigen vermogen, zorg dat je intenties zuiver zijn en niemand kan of mag je iets verwijten en Allah zal je beoordelen op je intenties!

En Allah weet best, nog een fijne Ramadan vol zegeningen wens ik jullie toe

  1. In de boeken van tafsier (Al Djalaalajn en As-SujoeTie) staat dat de engelen van de nacht en deze van de nieuwe dag luisteren naar jou recitatie
  2. Muslim
  3. Bukhaari & Muslim

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *