In dit artikel zullen we een aantal van de issues bekijken aangaande het vasten van de zes dagen in de islamitische maand van Sjawwaal, de maand die Ramadan opvolgt. 

Er is overgeleverd van Aboe Ayyub dat de boodschapper van Allah e zei: 

Wie Ramadan vast en het laat opvolgen met zes dagen van Sjawwaal, het is alsof hij voortdurend vast. 1

 

De authenticiteit van deze Hadith, evenals de uitvoering ervan, wordt betwist. Sommige geleerden beschouwen deze als sterk terwijl anderen het toeschrijven aan Aboe Ayyub. Deze laatste opinie is deze van Sufyaan bin ‘Ujjaynah en anderen. Imam Ahmad neigde ook naar deze opinie. Nog andere geleerden twijfelen aan een aantal van de overleveraars. Wat de implementatie ervan betreft, daar staan de meeste geleerden achter en noemen het ten zeerste wenselijk. Echter, indien men een totaalbeeld van de kwestie wilt geven, moet men ook vermelden dat een aantal echt grote geleerden er niet achter stonden. Onder de geleerden die het ten zeerste wenselijk vonden bevindt zich, Ibn ‘Abbas, Tawus, al-Sha’bi en Maymun bin Mahran. tevens is het ook de opinie van ‘Abdullah bin al-Mubaarak, Imam al-Shafi’i, Imam Ahmad, en Ishaq. 

Sufyaan bin al-Thawri, Abu Hanifa en Abu Yusuf keurden het af om deze dagen te vasten. (aansluitend) Hun redenering was op basis van imitatiegedrag van de christenen die na hun verplichte vasten ook vrijwillige dagen van vasten hadden. De latere Hanafi geleerden waren van mening dat het wel kon omdat beide periodes onderbroken zijn door Eid al Fitr. 

Een andere grote geleerde, Ibn Mahdi hield er ook niet van maar keurde het niet af bij anderen die het wel deden. De meest opvallende opinie vinden we bij niemand minder dan Imam Maalik, die het duidelijk afkeurde! Hij vermeldt in zijn Muwatta dat hij geen weet heeft van enige geleerden of fuqahaa die deze periode hebben gevast. Hij zei dat hij geen weet heeft dat dit een praktijk was van de salaf in Madinah en dat de geleerden het beschouwden als een niet wenselijke praktijk. Ze waren bang dat het een vernieuwende praktijk zou kunnen zijn en dat de onwetende mensen het aan Ramadan zouden toevoegen als ze mensen van kennis zagen die in deze dagen vastten. (het aansluitend vasten)

Niet tegenstaande vastte Imam Maalik wel deze dagen, maar hij deed dit zonder het bekend te maken als een praktijk die algemeen aanvaard zou worden. Hij maakte er dus eigenlijk geen aanbeveling van naar de buitenwereld toe. Imam Maalik vreesde dus duidelijk dat de mensen het zouden gaan beschouwen als een verplichting of iets dat samengaat met Ramadan. Eerlijkheidshalve, vele moslims zijn in deze tijd die kant uitgegaan, dus de angst hiervoor van Imam Maalik was niet ongegrond vandaar zijn duidelijke afkeur om de link te leggen tussen het einde van Ramadan en het begin van Sjawwaal. 

De huidige toepassing:

Wat betreft de implementatie van deze praktijk zien we onder de aanhangers ervan, drie meningen:

1: Het is zeer wenselijk om ze vanaf het begin van de maand op achtereenvolgende wijze te vasten. Dit is de mening van Imam al-Shafi’i en Ibn Mubaraak. Het is gerelateerd aan een Hadith onder het gezag van Abu Hurayra: ‘Wie zes opeenvolgende dagen vast na’ Ied al-Fitr, het is alsof hij heeft het hele jaar vast.’ Het is gerelateerd aan al-Tabarani en anderen met een zwakke ketting van overlevering. 2 Het is ook direct gerelateerd aan de metgezellen. Bijvoorbeeld aan Ibn ‘Abbas met een ketting van overlevering die ook zwak is.

2: Dat er geen verschil bestaat tussen het opeenvolgend vasten of met onderbreking. Dit is de opinie van Imam Ahmad en Waki’, de bekendste leraar van Imam al-Shafi’i . 

3: Dat men ze niet moet vasten meteen na Eid al Fitr omdat dit dagen zijn van feest. Maar men dient ze te vasten aansluitend voor of na de drie witte dagen van de maand. Dit was de opinie van Ma’mar en ‘Abd al-Razzaaq. Deze opinie werd ook uitgesproken door ‘Ataa. Hij hield heel sterk vast aan zijn opinie en keurde de andere methodes duidelijk af. Hij was wel een uitzondering onder de geleerden met zulke stelling. De meeste geleerden zien er geen probleem in als men vlak na Eid Al Fitr begon. Deze positie vindt zijn steun in de woorden van de profeet e die zei: “Eens je een vastenperiode verbroken hebt, start dan een nieuwe.” 

Alsof men het hele jaar vast:

Hoe moeten we deze woorden interpreteren? Velen gaan ervan uit dat de zes dagen vasten van Sjawwaal de beloning hebben van een volledig jaar vasten. De hadith van het voortdurend vasten hebben we hierboven vernoemd. Wanneer we kijken naar beloning van de goede daden dan is dit x10. Dit heeft zijn bewijs in de hadith van Thawbaan waarin hij van de profeet e het volgende overleverde: “het vasten van Ramadan is als 10 maanden vasten en het vasten van de zes dagen van Sjawwaal is als het vasten van twee maanden;” 3

Een simpele rekensom geeft zo 10 maanden vasten voor Ramadan en 2 maanden voor Sjawwaal, in totaal dus een volledig jaar. Misschien zullen sommige nu denken, wat als Ramadan maar 29 dagen telde? Dan nog spreekt men van een hele maand beloning omdat de profeet e zei: “De twee maanden van de Eid, Ramadan en Dhul Hidjdjah kennen geen vermindering!” De overleveraar en de geleerden zeggen over deze uitspraak dat deze maanden juridisch gezien niet minder beloning zullen opleveren ongeacht ze nu 29 of 30 dagen duren. Dit is trouwens een reden waarom we niet triestig hoeven te zijn dat de maand Ramadan slechts 29 dagen is in de plaats van 30. 

Het onmiddellijk vasten na de maand van Ramadan: 

Men kan zich afvragen, waarom kan ik niet zes dagen vasten in een andere periode van het jaar? Uiteraard zal je vasten beloond worden, maar in dit geval gaat het om de unieke combinatie en verbondenheid met de maand Ramadan. Zoals we duidelijk maakten, het is alsof men een heel jaar vast. Indien men het op een andere periode zou doen, heeft men niet deze grote deugd. Deze exclusiviteit voor Sjawwaal is vernoemd door ‘Abdullah bin al-Mubaarak en is ook terug te vinden bij Imam al-Tirmidhi in zijn ‘djaami’ . 

De voordelen van het onmiddellijk vasten na Ramadan:

1: Zoals eerder vermeld, het is alsof men voortdurend vast!

2: Vasten in Sjabaan en Sjawwaal wordt vergeleken met de vrijwillige gebeden voor en na het verplichte gebed. Hier bevindt zich het verplichte vasten tussen in de maand Ramadan. Zoals deze extra gebeden een functie hebben, zo heeft dit extra vasten ook een functie, namelijk de tekortkomingen die we hadden in onze verplichte aanbidding wegwerken of goedmaken. Het is algemeen geweten dat de profeet e hierover meerdere uitspraken heeft gedaan. Op de Dag des Oordeels zal eerst gekeken worden naar het verplichte en het vrijwillige zal de tekortkomingen goed maken. 

3: Het is een van de tekenen dat het vasten in Ramadan door Allah is geaccepteerd. Indien Allah daden van Zijn dienaren accepteert, dan voorziet hij hen van de nodige kracht om deze daad te herhalen. De vroegere salaf zeiden: “De beloning van een goede daad is de goede daad die erop volgt.” 

4: Ramadan is vergeving van zonden. De beloning zal gegeven worden op de Dag des Oordeels. Dit wetende is het vasten meteen na Ramadan al een vorm van dankbaarheid vanwege het vergeven van de zonden en de beloning die wacht. De profeet e was zeker van beloning op de Dag des Oordeels, toch stond hij een ganse nacht in gebed tot zijn voeten gezwollen waren. Toen men hem vroeg waarom hij dat deed als hij wist van zijn beloning, antwoordde hij eMoet ik er net daarom niet van houden om een dankbare dienaar te zijn?” 

En dit is de hele bedoeling van Ramadan. Dat men dankbaar blijft en daarom de gunst van Allah beantwoord met dankbaarheid, waarop men eigenlijk weer dankbaar moet zijn omdat men de gunst had gekregen om dankbaar te zijn … Zo volgt dankbaarheid op dankbaarheid en dus goede daad op goede daad. 

Sjawwaal is ook de maand waarin de profeet e bepaalde aanbidding die hij niet kon doen tijdens Ramadan in te halen. Zo was er een keer een Ramadan waarin hij zich de laatste 10 dagen niet afzonderde. Hij heeft zich vervolgens 10 dagen afgezonderd in Sjawwaal dat jaar. Er was ook een man die het extra vasten in Sjabaan niet had gedaan. De profeet e gaf hem het advies om dit te doen in Sjawwaal. Dus als men nog vastendagen moet inhalen, is het beter ze in te halen in de maand van Sjawwaal. Op deze manier valt de verplichting sneller weg en zal men geen druk voelen later. 

De geleerden verschillen met betrekking tot degene die verplichte dagen heeft in te halen. Is het toegestaan om eerst de vrijwillige dagen van Sjawwaal te vasten en dan pas de verplichte in te halen? Gezien de mening van degenen die zeggen dat het toegestaan is, is het doel van het vasten van zes dagen Sjawwaal alleen voor degene die Ramadan heeft voltooid in zijn geheel en vervolgens dan de zes van Sjawwaal. Wat degenen betreft die verplichte dagen hebben in te halen om Ramadan af te maken, maar eerst vrijwillig vrijwel zes dagen van Sjawwaal vasten, komt de beloning van de combinatie Ramadan, gevolgd door de zes van Sjawwaal te vervallen. Bij hen kan men dan niet spreken over het voortdurend vasten. Zolang de dienaar van Allah in leven is komen zijn verplichtingen tegenover Allah niet te vervallen. Allah zegt: En aanbidt jouw Heer totdat het zekere (de dood) tot jou komt.4

Vraag Allah om jullie de kracht en het doorzettingsvermogen te geven in aanbidding en gehoorzaamheid tot je sterft. Zoek toevlucht bij Hem indien je hart momenten van zwakte heeft. Vraag Allah dat je jouw goede daden kan blijven volhouden en dat ze niet verminderen maar dat ze nog toenemen. 

En Allah weet best!

 

 

 

 

Footnotes

  1. Muslim 1164
  2. deze hadith is niet te vinden in het werk van Imam al-Tabarani, al Aswat zoals Ibn Rajab vermeldt maar wel in al Taghieb van Imam al Mundhari
  3. Imam Ahmad, An-Nasaa’i en Ibn Hibbaan
  4. 15:99

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *