Opschorting van gezamenlijke daden van aanbidding

De afgelopen dagen hebben verschillende verenigingen en moskeeën hun activiteiten afgelast vanwege het Corona virus. Hierbij kwamen verschillende reacties naar boven bij moslims. Enerzijds was er begrip, ook wat bezorgdheid en anderzijds waren er degenen die steevast met de klassieker kwamen die als volgt gaat: 

Wat? Zijn wij gelovigen? Bang van een virus? Vrees alleen Allah!

Ik zal daarom enkele rechtvaardigingen uit religieuze teksten en wetenschappelijke werken delen voor het opschorten van  grote bijeenkomsten. Het kan hier gaan over het vrijdaggebed of zelfs de vijf gezamenlijke gebeden per dag in de moskee. Mogelijk ook de gebeden tijdens Ramadan. Hier begrip voor opbrengen is niet eenvoudig wat absoluut te verstaan is. Dergelijke beslissingen zijn immers gevoelig maar ik hoop dat de logica van de islamitische wet het zal verduidelijken. 

Een fundamenteel principe

Een primair principe van de islam is dat “het voorkomen van schade voorrang krijgt boven het verwerven van voordelen”. Om die reden zijn alcohol en gokken verboden, ook al erkent Allah hun voordelen: 

Zij vragen jou over de wijn en het kansspel. Zeg: “In beide is grote zonde en nut voor de mensen, maar de zonde in beide is groter dan hun nut.” (2:219)

Volgens de boeken van Usoel al Fiqh

In de boeken van Usoel Al-fiqh vinden we dispensatie voor dingen wanneer er een bedreiging is voor de gezondheid en het welzijn van mensen:

Imām ‘Izz al-Dien’ Abd al-Salām legde deze dispensatie uit toen hij schreef:

فصل في بيان تخفيفات الشرع، وهي أنواع: منها تخفيف الإسقاط: كإسقاط الجمعات والصوم والحج والعمرة بأعذار معروفات

Het gedeelte over shari’a-dispensaties en hun soorten.

Een daarvan is het laten vallen van een daad, zoals gezamenlijke gebeden, vasten, hadj of ‘Umra vanwege een door de shari’a goedgekeurde reden.’ (Qawaa’id al-Ahkaam fie Masaalih Al-Anam, Vol. 2, Pg. 9)

Er zijn dus momenten waarop handelingen kunnen worden gewijzigd om aanzienlijke, vaak openbare schade, te voorkomen. 

Ziekte en de dreiging van ziekte

Ibn Rushd Vnoemde een consensus dat ziekte mensen toestond om gezamenlijke gebeden te missen:

أما المتفق عليهما: فالذكورة، والصحة، فلا تجب على امرأة، ولا على مريض باتفاق

Waar geleerden het over eens zijn, is dat geslacht en gezondheid bepalen of iemand gebeden moet bijwonen. De consensus is dus dat Djuma’ geen verplichting is voor vrouwen en zieken. “(Bidaaya al-Mujtahied wa Nahaaya al-Muqtasid, Vol. 1, Pg. 224)

De profeet O verontschuldigde degenen die ziek waren van het bijwonen van gezamenlijke gebeden: 

مَنْ سَمِعَ الْمُنَادِي فَلَمْ يَمْنَعْهُ مِنَ اتِّبَاعِهِ عُذْرٌ لَمْ تُقْبَلْ مِنْهُ تِلْكَ الصَّلاةُ الَّتِي صَلاهَا” قَالُوا: مَا عُذْرُهُ ؟ قَالَ: خَوْفٌ أَوْ مَرَضٌ

“Wie de oproep hoort tot gebed, maar geen excuus vindt om niet te reageren, zijn gebed dat hij (alleen) bidt, zal niet worden geaccepteerd.” De metgezellen vroegen: ‘Wat is een excuus?’ Hij antwoordde: ‘Angst of ziekte.’ (Al-Sunna al-Saghir, Hadith 241.)

Angst voor mogelijke schade wordt erkend door de islam

Een grondbeginsel zegt:

ما اقترب الشيء يعطى حكمه

Wanneer iets nabij is, dan krijgt datgene de basisregel

En ook:

الظن الغالب معتبر شرعاً

In de shari’a wordt een sterke aanname overwogen

Ik zeg dat omdat sociaal isolement de beste verdediging is tegen deze ziekte. Deskundigen op het gebied van de volksgezondheid in China, Italië en andere delen van de wereld, waaronder vandaag ook ons land, ontmoedigen grote bijeenkomsten, in Italië staat het hele land in quarantaine. Dus in deze situatie moet legitieme angst voor ziekte, gebaseerd op de mening van experts, als ziekte worden behandeld, vooral met zo’n besmettelijk virus. Dit is het advies van experts in het veld. Het is een pandemie.

Aanbevelingen en capaciteit

Het is bekend dat de bevelen van Allah en Zijn boodschapper afhankelijk zijn van bekwaamheid.

Allah zegt,

فاتقوا الله ما استطعتم

“Wees plichtsgetrouw aan Allah zo goed als je kunt.” (Koran 64:16)

De profeet G zei: 

وَمَا أَمَرْتُكُمْ بِهِ فَأْتُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ 

‘Als ik je opdraag iets te doen, doe het dan naar je vermogen.’ (Bukhari in zijn Sahih en Muslim)

Een verkeerd begrip

Ik heb sommige mensen horen beweren dat dit “geen groot probleem is, er zijn ergere ziektes in de wereld en meer van dat. Of, “ik ben jong en het komt wel goed”. Hoewel dat waar kan zijn, is het gevaar dat een persoon asymptotisch is, maar hij kan omgaan met of naast oudere mensen zitten, of men kan zelfs een jongere infecteren die ouderlingen thuis heeft. Onze aanpak van dit virus mag niet geworteld zijn in egoïsme. Het zal als gemeenschap moeten willen we het verslaan, Insjallah. 

Als je positief hebt getest

  1. Veel gebeden en onze gedachtes en medeleven naar jou. Ik vraag Allah om je te genezen en dit als een middel tot vergeving te maken.
  2. Het is niet toegestaan om gemeenschapsevenementen of gezamenlijke daden van aanbidding bij te wonen.

De profeet H zei ook: 

لا يُورَدُ مُمْرِضٌ على مُصِحٍّ

Een zieke mag zich niet vermengen met een gezonde. (Bukhaari in zijn Sahih-collectie)

Ik hoopte hier om de ruimte en genade te tonen die de islam in deze situatie biedt.

Allah weet het het best,

Peeters F.